یکی از مهمترین شاخص هایی که با آن می توان به شناخت الگوی کار در یک فضای اقتصادی پرداخت، شاخص های توزیع فعالیت اقتصادی است. در این شاخص ها ابتدا فضای تحلیلی مورد نظر بر اساس الگوی طبقه بندی رشته فعالیت های اقتصادی(ISIC) طبقه بندی می شود و سپس با استفاده از شاخص هایی مانند میزان اشتغال هر رشته فعالیت، وزن دهی و بر اساس میزان اشتغال و یا سهم اشتغال رتبه بندی می گردد.
مراد از فعالیت و کانون فعالیت در شهر تهران، تعداد واحدهای تجاری، خدماتی و صنعتی اعم کارگاهی کوچک تا بزرگ است. برای مثال فعالیت های مربوط به چاپ و تکثیر شامل کتابفروشی ها، واحدهای چاپ و تکثیر، چاپخانه های بزرگ و مانند آن است.
شهر تهران پس از خروج فعالیت ها از جایگاه سنتی آن یعنی بازار و استقرار آن ها در لبه خیابان ها، شکل ویژه ای به خود گرفت. راسته های فعالیتی در شهر تهران شکل گرفتند؛ به طوری که برخی فعالیت ها در شهر تهران جایگاه مشخصی به خود اختصاص دادند مانند کتابفروشی ها، زیراکس و چاپ در خیابان انقلاب، کفش و چرم در خیابان فرودوسی، وسایل یدکی موتور در میدان رازی.
مهمترین مسأله این است که کانون اصلی فعالیت در شهر تهران در کجا قرار گرفته است؟ آیا کلانشهر تهران با این وسعت و جمعیت دارای یک کانون فعالیتی است یا از چند کانون فعالیت تشکیل شده است؟ و در نهایت هسته اصلی اشتغال کجا است؟ به عبارتی افراد شاغل در نقاط مختلف شهر تهران در هر روز کاری، بیشتر به کدام نقاط تهران برای فعالیت و کسب و کار خود مراجعه می کنند؟ تمرکز بسیار بالای فعالیت ها و واحدهای تجاری در منطقه 12 و همچنین نواحی هم مرز با منطقه 12 یعنی نواحی مناطق 6، 11، 16 و 15 یک هسته فعالیت را در این محدوده با 27775 واحد فعالیتی شکل داده است. تعجبی ندارد اگر منطقه 21 شهر تهران با انبوه کارخانه های بزرگ و گستره بزرگ صنعتی تهران جزو کانون های نسبتاً کم تراکم قرار گرفته است. باید به این نکته توجه کرد که یک واحد صنعتی بزرگ مانند ایران خودرو در مقابل یک واحد تجاری مانند یک اغذیه فروشی، هر دو یک واحد کارگاهی محسوب می شوند.
بزرگترین محدوده اشتغال یا هسته اصلی اشتغال در شهر تهران جایی که بیشترین افراد شاغل محل فعالیت شان در آنجا قرار گرفته با هسته اصلی کانون های فعالیت در شهر تهران انطباق دارد. منطقه21 تهران به دليل تعداد بالای شاغلان خصوصاً وجود واحدهای فعالیتی با بیش از 100 نفر کارکن، از لحاظ اشتغال در حد متوسط قرار گرفته است. نکته این است که کلانشهر تهران دارای یک هسته فعالیتی است و این هسته دقیقاً با محدوده طرح ترافیک، محدوده بزرگ آلودگی تهران و محدوده فرهنگی تهران منطبق است. بنابراین این هسته یک هسته فعالیتی چند کارکردی است که در آن فعالیت های فرهنگی، اداری، تجاری و کارگاهی در حال انجام است. بزرگترین راسته های فعالیتی تهران در این هسته قرار گرفته و بیشترین سفرهای روزانه به قصد کار در این هسته انجام می پذیرد.
تمرکز برخی فعالیت ها در خارج از هسته اصلی فعالیت ها، مشخص کننده کارکرد اصلی این مناطق در شهر تهران است. تمرکز لباس فروشی ها در قسمت های شرق تهران، یا تمرکز مهدهای کودک خارج از این هسته، نشان دهنده کارکرد سکونتی برخی نواحی خصوصاً در شرق و بخش های شمالی شهر تهران است.
اماکن مذهبی و واحدهایی که در زمینه فعالیت های مذهبی مشغول فعاليت هستند، بیشترین تمرکز را در نواحی جنوب شهر تهران تشکيل داده است. شکل گیری شبکه های مهاجرت در شهر تهران و تشکیل حسینیه ها و مساجد توسط مهاجران برای انجام مراسم مذهبی خصوصاً محرم و صفر به شکل سنتی و منطبق بر آیین و رسوم محلی خود سبب شده که تعداد زیادی حسینیه، تکایا و مساجد را در جنوب شهر تهران نسبت به شمال آن شاهد باشیم. هتل و رستوران داری، فعالیت های آموزشی خصوصاً آموزش عالی، فعالیت های فرهنگی و تفریحی به خصوص سینما، کلوپ و استخر به شکل یک خط عمودی از انقلاب به سمت خیابان ولی عصر به سمت شمال کشیده شده است.



شکل 2-4.  مردان و زنان در واحدهای صنعتی دوشادوش هم کار می کنند

پراكندگي واحدهاي تفريحي، فرهنگي و ورزشي (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
پراكندگي فعاليت مربوط به تكثير و چاپ كتاب (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
پراکندگی فروشگاه‌های عرضه فرش ماشيني  و دستباف (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
پراكندگي فروشگاه‌هاي عرضه پوشاك
(1382) 

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
 پراكندگي كتابخانه‌ها، آرشيوها، موزه‌ها و
ساير فعاليت‌هاي فرهنگي (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
تمركز خرده‌فروشي و عمده‌فروشي قطعات
و تعميرگاه‌هاي ماشين (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
تمركز مدارس و مهدكودك‌ها
(1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
پراكندگي مهمان‌خانه و مهمان‌سراهاي دولتي و خصوصي (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
 پراكندگي مؤسسات فعال در زمينه آموزش عالي (دانشگاه، دفاتر مركزي دانشگاه‌ها، حوزه علميه و ...) (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
 پراكندگي مساجد حسينيه‌ها، تكايا، زينبيه و
ساير اماكن مذهبي
(1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
 هسته اصلي فعاليت (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
هسته اصلي اشتغال (1382)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
موضوعات مرتبط:
حق انتشار اطلاعات براى شهردارى تهران محفوظ است 1396 - 1385
کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به (c) 2017 اطلس تهران می باشد     شرایط استفاده    اظهارنامه خصوصی