برق:
قبل از استفاده از برق، روشنایی منازل و خیابان‌ها و کوچه‌ها، با استفاده از انواع چراغ های پیه سوز تأمين می شد که مشکلات زیادی را در پی داشت. بعد از اولین سفر ناصرالدین شاه به فرنگ، در تهران کارخانه‌ای دایر شد که روشنایی خیابان ناصریه و خیابان دراندرون (باب همایون فعلی) را با استفاده از گاز کاربید تأمین می‌کرد. البته این روشنایی، مختص خیابان‌هایی بود که به دربار منتهی می‌شد اما پس از چند روز توسط اهالی قطع و روشنایی آن منحصر به اندرون دربار شد.
مولدهای اولیه برق با هیزم، زغال‌سنگ و چوب کار می‌کردند ولی بعدها جای خود را به مولدهای دیزلی دادند. با گسترش استفاده از برق در تهران، در سال 1284 اداره‌ای در شهرداری تهران به نام «اداره روشنایی معابر» تاسیس شد. این اداره بعدها به بنگاه برق تغییر نام داد ولی همچنان زیر نظر شهرداری بود. در فروردين 1283 خورشيدي امتيازنامه برق تهران به کارخانه امین الضرب واگذار شد. این كارخانه در سال ١٢٨٥ درست ٦ ماه بعد از صدور فرمان مشروطیت با یك ماشین بخار پیستونی و ٣ دیگ بخار كه سوخت آن زغال سنگ بود، با مولدی به قدرت ٤٠٠ كیلووات ساخت كارخانه آ.ا.گ. از كشور آلمان با ولتاژ٣٨٠/٢٢٠ ولت آماده بهره برداری و پذیرش مشتركان شد. محل این كارخانه در خیابان چراغ برق تهران (امیركبیر كنونی) قرار داشت كه فقط برای تأمین روشنائی شب ها بین ٥ تا ٧ ساعت كار می كرد. بعدها ماشین بخار دیگری با مولدی به قدرت ١٠٠ كیلووات به آن اضافه شد. از اوایل سال های ١٣٠٠ به بعد دو دستگاه نیم دیزل به قدرت ٥٠ اسب بخار ساخت كارخانه انگو بلژیك كمپانی، در همان محل نصب و به ظرفیت كارخانه امین الضرب افزوده شد.
در این سال ها به تدریج با آگاهی و علاقمندشدن بخش خصوصی به مزایای برق، رفته رفته شركت های خصوصی برای تولید، توزیع و فروش برق ایحاد شد. در همین دوران برخی از كارخانه های صنعتی جدیدالتأسیس هم دارای مولد برق اختصاصی شدند. در سال ١٣١٠ برای نخستین بار، شبانه روزی كردن برق در تهران در میان دولت مردان آن زمان مطرح شد و اقدامات اولیه برای تحقق آن صورت گرفت تا آن كه بعد از گذشت ٦ سال بالاخره در تاریخ ٢٥/٦/١٣١٦ یك نیروگاه بخاری ساخت كارخانه اشكودا از كشور چكسلواكی با ٤ واحد ١٦٠٠ مگاواتی جمعاً به قدرت ٦٤٠٠ كیلووات در محل كنونی شركت برق منطقه ای تهران واقع در میدان شهدا نصب و بهره برداری از آن زیر نظر شهرداری آغاز شد.
در فاصله سال های٢٠-١٣١٨ به ویژه از اردیبهشت ماه سال ١٣١٩ كه رادیو تهران شروع به كار كرد، استفاده از برق مخصوصاً برای شنیدن اخبار جنگ از رادیو با استقبال مردم روبرو گشت و به ناچار برای جبران كمبود نیرو از برق اضافی كارخانه های سیلو، سیمان تهران و پادگان سلطنت آباد كمك گرفته شد. بر اساس آمارهای موجود میزان تولید برق از ٥/١٠ میلیون كیلووات ساعت در سال ١٣١٧ به ٥/١٥ میلیون كیلووات ساعت در سال ١٣١٨ رسیده بود كه با منظور كردن ٥/١ میلیون كیلووات ساعت تولید برق كارخانه حاج امین الضرب جمع تولید برق در آن سال به ١٧ میلیون كیلووات ساعت رسید. جمعیت تهران در آن سال ٤٥٠٠٠ نفر بود كه بدین ترتیب میزان تولید سرانه برق سالانه به حدود ٣٨ كیلووات ساعت می رسید.
در سال 1386 قدرت اسمی برق تهران 9613 مگاوات بوده است که با احتساب جمعیت تحت پوشش شرکت برق منطقه ای، قدرت سرانه در سال 86 650 وات بر نفر می باشد. مجموع قدرت اسمی برق تهران 15 واحد بخاری، 67 واحد گازی و سیکل ترکیبی و 8 واحد بخاری و سیکل ترکیبی و 4 واحد برق آبی تولید می شود. تولید ناخالص انرژی برق در سال 1386 برابر 40332 میلیون کیلووات ساعت بوده که بخشی از آن به مصارف داخلی نیروگاه ها می رسد و مابقی برای مصرف تحویل شبکه می شود. انرژی مصرفی و تبادلی برق تهران از طریق 2457 کیلومتر مدار خط 400 کیلو ولت، 1819کیلومتر مدار خط و کابل 230 کیلوولت، 54 کیلومتر مدار خط 132 کیلوولت، 4311 کیلومتر خط و کابل 63 کیلوولت به شبکه توزیع برق و صنایع بزرگ منتقل شده است.
تعداد مشترکین برق تهران 55123230 مشترک می باشد که در مجموع 30966 میلیون کیلووات ساعت انرژی برق مصرف می کنند. متوسط مصرف هر مشترک در بخش خانگی طی سال 1386 معادل با 2613 کیلووات ساعت و در بخش تجاری و صنعتی متوسط مصرف به ترتيب برابر 5237 و 233364 کیلووات ساعت بوده است.

گـاز:
استفاده از گاز شهری در شهر تهران به سال 1353 بر می گردد. از دهه 60 و به ویژه 70 سایر شهرهای استان نیز از گاز شهری بهره مند شده اند؛ به طوری که در حال حاضر اغلب شهرهای استان از وجود گاز برخوردار هستند (59 شهر از 62 شهر). جمعیت تحت پوشش گاز تا اواخر سال 1388 بالغ بر 15 میلیون نفر و بیش از 2/4 میلیون خانوار بوده است. میزان گاز مصرفی در همين سال حدود 30000 میلیون مترمکعب بوده است که با توجه به جمعیت تحت پوشش، سرانه مصرف 2000 مترمکعب در سال می باشد. تعداد مصرف کنندگان گاز استان 2230840 می باشد که غالب  آنان (حدود 93درصد) مصرف کننده خانگی هستند.

نفت:
استان تهران 5/10 درصد کل حامل های انرژی مایع کشور را مصرف می کند. در این زمینه بیشترین حجم مصرف مربوط به بنزین موتور (19 درصد بنزین مصرفی کشور) می باشد.

جدول 9-1.  وضعيت توليد برق شركت برق منطقه‌يي استان تهران (سال 1386)
براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد
منبع: گزارش عملكرد سال 1386، شركت برق منطقه‌يي تهران
جدول 10-1. وضعيت ميزان برق مصرفي برحسب انواع مصارف (سال 1386)
براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد
منبع: گزارش عملكرد سال 1386، شركت برق منطقه‌يي تهران

براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد

شكل 13-1.  نمودار ميزان برق مصرفي در طول ماه‌هاي سال

 جدول 11-1.  وضعيت بهره‌برداري از گاز در استان تهران (1388)
براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد
 جدول 12-1.  تعداد مصرف‌كنندگان گاز به تفكيك نوع (1388)
براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد
 جدول 13-1.  مقايسه مقدار مصرف انواع سوخت مايع در كل كشور و شهر تهران (1388)
براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد

براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد

شكل 14-1.  منحني متوسط مصرف روزانه بنزين و نفت‌وگاز تهران

حق انتشار اطلاعات براى شهردارى تهران محفوظ است 1395 - 1385
کلیه حقوق مادی و معنوی متعلق به (c) 2017 اطلس تهران می باشد     شرایط استفاده    اظهارنامه خصوصی
X