بررسی نحوه سکونت در مجموعه پیرامونی شهر تهران در دهه های اخیر نشان می دهد که برخلاف کشورهای توسعه یافته و صنعتی، به جای اقشار متوسط، این گروه های کم درامد هستند که تحول قابل ملاحظه ای را از خود نشان داده اند. این گروه ها شهر تهران را به دلیل بالابودن هزینه مسکن ترک و به ناگزیر در نقاط تجهیز نشده و ارزان در پیرامون شهر تهران سکونت می کنند. گسترش بازار غیررسمی زمین و مسکن و اسکان پراکنده جمعیت در آبادی ها و شهرک های خودرو، گرچه معمولاً به بهبود نسبی شاخص های مسکن خانوارهای کم درآمد می انجامد اما میزان محرومیت از حداقل زیرساخت ها و خدمات شهری را افزایش می دهد و هزینه مدیریت شهری برای ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی و بهبود شرایط زیست محیطی آن ها را بالا می برد.
اسکان غیررسمی یا آنچه حاشیه نشینی خوانده می شود، در منطقه شهری تهران عمدتاً با خرید، ساخت یا اجاره مسکن در بازار غیررسمی در خارج از محدوده قانونی شهر شکل گرفته و سهم آلونک نشینی داخل شهر کاهش یافته است. نحوه پراکندگی سکونتگاه های غیررسمی منطقه تهران در مقاطع 1355 تا 1385 حاکی از گسترش شعاع استقرار آن ها در پیرامون تهران طی این دوره است. این سکونتگاه ها ابتدا در ناحیه جنوب غرب تهران و در مجاورت محدوده استحفاظی و نزدیک به صنایع محور کرج شکل گرفتند. طی دهه بعد با گسترش شمار حاشیه نشینان، ابعاد بازار غیررسمی زمین در ناحیه جنوب غربی منطقه رشد کرد و بر شمار سکونتگاه های غیررسمی این ناحیه (داخل و خارج حریم استحفاظی) افزوده شد و همزمان در محورهای ارتباطی جنوب شرق نیز رشد برخی شهرک های غیررسمی آغاز شد. طی سال های 75-1365و در نهایت تا سال 1385، ضمن باقی ماندن تمرکز اصلی سکونتگاه های غیررسمی در ناحیه جنوب غربی تهران، رشد این سکونتگاه ها در شرق و در دو محور جنوب شرقی (خاوران و ورامین) و غرب در حاشیه اتوبان کرج و در شعاع دورتر و در فاصله کرج تا آبیک ادامه یافته است.
بدین ترتیب در مجموعه پیرامونی شهر تهران، ابتدا در قطاع جنوب غرب یا جنوب محور تهران-کرج، مراکز بزرگ جمعیتی (همچون اسلامشهر کنونی که در سال 1355 جمعیتی معادل 50 هزار نفر پیدا کرد) شکل گرفته و پس از انباشته شدن جمعیت و در پی آن بالارفتن قیمت زمین و مسکن، قشرهای کم درآمد مراکز جمعیتی جدیدی را به صورت اسکان غیررسمی ایجاد نموده اند. مراکز جمعیتی و سکونتگاه هايی چون اکبرآباد، ملارد، پاکدشت و حسن آباد، باقرآباد و سلطان آباد جزو مراکز حاشیه نشینی بوده اند که در سال های گذشته به شهر تبدیل شده اند. با توجه به پراکنش مناطق سکونتی کم درآمدها و گسترش حاشیه نشینی در آن ها، مهمترین مراکز سکونتی با بیشترین گرایش قشر کم درآمد، به شرح جدول 8-8 می باشد.

جدول 8-8.  پهنه‌هاي با بيشترين گرايش كم‌درآمدها در پيرامون شهر تهران طي سال 1385

براي ديدن اندازه واقعي كليك كنيد
ماخذ: مديريت و حل مساله اسكان غيررسمي در مجموعه شهري تهران، وزارت مسكن و شهرسازي، 1386
پهنه‌هاي با بيشترين گرايش كم‌درآمدها در دهستان‌هاي پيرامون شهر تهران (1385)

براي ديدن جزئيات نقشه كليك كنيد
موضوعات مرتبط:
حق انتشار اطلاعات براى شهردارى تهران محفوظ است 1393 - 1385
Copyright (c) 2014 اطلس تهران     Terms Of Use    Privacy Statement